De hulpverlener volgens de Codex
Op de werkvloer hoor je allerlei termen: EHBO'er, hulpverlener, aangeduide persoon of lid van de interventieploeg. De Codex over het welzijn op het werk regelt eerste hulp in Boek I, Titel 5 "Eerste hulp". Daarin spreekt de wetgever klaar en duidelijk over hulpverleners.
Een hulpverlener is een werknemer die een basisvorming van minstens 15 uur volgde en die jaarlijks bijschoolt. "EHBO'er" is gewoon de volkse term; in het wetboek heet je officieel hulpverlener.
Wie bepaalt hoeveel en welke hulpverleners?
In bedrijven van groep A, B en C beslist de werkgever over het aantal hulpverleners en hun kwalificaties (art. I.5-6). Dat gebeurt na advies van de preventieadviseur-arbeidsarts en het Comité. Mogelijke profielen zijn:
- verpleegkundigen;
- hulpverleners;
- hulpverleners met specifieke kennis voor de risico's van het bedrijf;
- andere aangeduide werknemers.
Er bestaat geen vaste rekenformule voor het exacte aantal personen.
De aangeduide persoon eerste hulp in kleine bedrijven
Onder groep D vallen ondernemingen met minder dan 20 werknemers waar de werkgever zelf de taken van de preventieadviseur uitvoert. In deze bedrijven mag de werkgever zelf, of een of meer aangeduide werknemers, de eerste hulp verlenen.
Deze aangeduide persoon eerste hulp krijgt minstens de nodige instructies om:
- de verbandkist correct te gebruiken;
- de hulpdiensten te verwittigen.
Een volwaardige basisopleiding is voor hen nuttig, maar wettelijk niet strikt verplicht. Wie een degelijke vorming achter de rug heeft, staat uiteraard veel sterker op het moment dat er iets fout loopt.
Andere rollen die men vaak verwart
Naast de hulpverlener hoor je vaak nog twee andere functies:
- Initiatie levensreddend handelen: een korte opleiding voor collega's die geen volledige hulpverlener worden. Dit levert geen hulpverlenersattest op.
- De eerste interventieploeg: deze medewerkers focussen op brand en evacuatie. Zij vallen onder een heel ander luik van de wetgeving (Codex Boek III, Titel 3).
In de praktijk nemen dezelfde collega's vaak beide taken op zich. Wettelijk gezien blijven het echter twee aparte opdrachten.
Eerste hulp tijdens de volledige werktijd
Eén basisregel geldt voor elk bedrijf: eerste hulp moet beschikbaar zijn gedurende de volledige werktijd. Dit geldt dus ook voor ploegenarbeid en nachtwerk. Eén hulpverlener die enkel overdag op kantoor zit, volstaat niet als er 's nachts ook mensen werken.
Houd bij de planning rekening met:
- elke ploeg en elk uurrooster;
- afwezigheden door verlof en ziekte;
- elke locatie waar personeel aan de slag is.
Houvast op het moment zelf
Een goed opgeleide hulpverlener blijft onmisbaar. Duidelijke visuele stappenplannen en actiekaarten op de werkvloer ondersteunen medewerkers om onder acute stress snel de juiste stappen in de juiste volgorde te zetten.



